درد های قاعدگی (Menstrual cramps)

دردهای قاعدگی، دردهای ضربان دار یا انقباضی کند در قسمت پایین شکم هستند. بسیاری از زنان قبل از دوران قاعدگی یا در حین قاعدگی، این دردها را تجربه می کنند. در برخی زنان این ناراحتی ها فقط آزاردهنده هستند؛ در  صورتی که برای برخی دیگر از زنان این دردها تا حدی می توانند شدید باشند که هر ماه به مدت چند روز انجام فعالیت های روزانه آنها  را مختل می کند.
دردهای قاعدگی ممکن است به دلیل مشکلات شناخته شده ای مثل اندومتریوز یا فیبروئید رحمی ایجاد شوند. برای درمان دردهای قاعدگی لازم است ابتدا علت آنها را شناسایی نمود. دردهای قاعدگی که علت مشخصی ندارند با افزایش سن کمتر می شوند و اغلب بعد از اولین زایمان فرد از بین می روند.
 

در دوران قاعدگی، رحم شما منقبض می شود تا به خروج مواد کمک کند. برخی مواد شبه هورمون (پروستاگلاندین ها) که در درد و التهاب نقش دارند می توانند باعث انقباضات عضلات رحم شوند. افزایش مقدار پروستاگلاندین ها باعث دردهای قاعدگی شدید می شوند.
بسیاری از متخصصین معتقدند که انقباضات شدید رحم باعث تنگ شدن عروق تغذیه کننده رحم می شود. درد ناشی از این حالت را می توان با درد آنژین صدری در قلب مقایسه کرد. این درد در بخشهایی از قلب که به دلیل انسداد شریان های کرونری از غذا و اکسیژن محروم هستند، اتفاق می افتد.
دردهای قاعدگی همچنین می تواند به دلیل عوامل زیر باشد:
•    اندومتریوز: در این بیماری دردناک، بافتی که دیواره داخلی رحم شما را پوشانده است، در محلی خارج از رحم قرار می گیرد که این حالت بیشتردر لوله های فالوپ، تخمدان ها یا بافت دیواره حفره لگن می تواند رخ دهد.
•    فیبروئید رحمی ( فیبروم رحمی ) :  در واقع در این بیماری، تومور های خوش خیم در دیواره رحم می تواند عامل ایجاد درد باشد.
•    آدنومیوزیس: در این بیماری، بافتی که دیواره داخلی رحم شما را می پوشاند در داخل دیواره عضلانی رحم رشد می کند.
•    بیماری های التهابی لگنی Pelvic inflammatory disease (PID) :  این عفونت اندام های تناسلی زنانه اغلب ناشی از باکتری های منتقل شده از طریق مقاربت می باشد.
•    تنگی دهانه رحم ( استنوز سرویکس ):  در برخی زنان، دهانه رحم ممکن است به قدری تنگ باشد که مانع جریان خون قاعدگی شود و این باعث افزایش فشار داخل رحم شده و ایجاد احساس درد می کند.
 

دردهای قاعدگی عارضه پزشکی خاصی برای مبتلایان ندارند اما این دردها معمولاً با مدرسه رفتن، کار کردن و فعالیت های اجتماعی فرد ایجاد تداخل می کنند.
اما با این حال بیماری ها و شرایطی که باعث دردهای عضلانی می شوند ممکن است عوارضی نیز داشته باشند. به عنوان مثال اندومتریوز می تواند باعث نازایی شود در حالیکه بیماری التهابی لگنی می تواند در لوله های فالوپ شما ایجاد بافت اسکار کند و خطر تشکیل نطفه در لوله فالوپ به جای رحم ( بارداری اکتوپیک یا خارج رحمی ) را افزایش دهد.
 


اگر آغاز عادت ماهیانه  شما در چند سال گذشته بوده است و دچاردردهای قاعدگی هستید، دلیلی برای نگرانی نیست. اما اگردردهای قاعدگی چندین روز در ماه در زندگی شما اختلال ایجاد می کند یا سنتان بالاست و از زمان شروع عادت ماهیانه خود دردهای شدید را تجربه کرده اید، به پزشک مراجعه کنید.


عوامل خطرسازی که می توانند در دیس منوره مؤثر باشند شامل موارد زیر می باشند :
•    سن زیر 20 سال
•    بلوغ زودرس ( 11 سالگی یا کمتر)
•    خونریزی شدید در دوران قاعدگی ( منوراژی )
•    خونریزی قاعدگی نامنظم (متروراژی)
•    نداشتن سابقه زایمان
•    سابقه خانوادگی دیس منوره
•    سیگار کشیدن
 


پزشکتان سابقه پزشکی شما را بررسی می کند و شما را معاینه جسمی مانند معاینه لگنی می کند. در طول معاینه لگنی پزشک شما هر گونه مورد غیرطبیعی و علایم عفونت را در اندام تناسلی شما بررسی می کند.
در برخی موارد، اگر پزشکتان شک کند که دردهای قاعدگی شما به دلیل وجود یک اختلال یا بیماری می باشد ممکن است انجام آزمایشات زیر را توصیه کند :
•    سونوگرافی : در این روش بدون درد از امواج صوتی برای مشاهده اندام های داخلی بدن استفاده می شود. این روش اغلب برای بررسی اختلالات رحم، دهانه رحم و لوله های فالوپ مورد استفاده قرار می گیرد.  
•    توموگرافی کامپیوتری (CT) : سی تی اسکن، عکس های گرفته شده با اشعه ایکس از زوایای مختلف را با هم ترکیب می کند تا یک تصویر مقطعی از استخوان ها، اندام ها و سایر بافت های نرم داخل بدن شما شکل بگیرد. این روش بدون درد نسبت به استفاده از اشعه ایکس عادی می تواند جزئیات بیشتری را در اختیار قرار دهد.
•     عکس برداری رزونانس مغناطیسی (MRI) : در روش MRI از امواج رادیویی و یک آهنربای مغناطیسی بزرگ برای تهیه عکس های دقیق از ساختارهای داخلی بدن استفاده می شود. این روش بدون درد ممکن است برای بررسی تومورها یا علایم اندومتریوز مورد استفاده قرار گیرد.
•    هیستروسکوپی : در این روش پزشک شما یک لوله باریک را از طریق واژن و دهانه رحم شما وارد رحمتان می کند. هیستروسکوپ مانند یک تلسکوپ باریک عمل می کند که به پزشک شما این امکان را می دهد تا از طریق آن مواردی مانند وجود فیبروئید یا پولیپ را در رحم شما بررسی کند.
•     لاپاروسکوپی : در این روش جراحی سرپایی، پزشک شما حفره شکمتان را با ایجاد شکاف های باریک در شکم و وارد کردن یک لوله باریک با نور و لنز دوربین باریک مشاهده می کند. لاپاروسکوپی می تواند برای بررسی حالت هایی مانند اندومتریوز، زخم ها، فیبروئیدها، کیست های تخمدان و بارداری خارج رحمی مورد استفاده قرار گیرد.
 


دردهای قاعدگی قابل درمان هستند. پزشک شما ممکن است درمان های زیر را توصیه کند:
•    داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) : داروهای NSAIDs می توانند در کاهش دردهای قاعدگی مؤثر باشند. پزشک شما ممکن است در ابتدا مصرف داروهای NSAIDs بدون نیاز به نسخه مانند ایبوپروفن ( آدویل، موترین و غیره) یا ناپروکسن (Aleve) را در مقادیر اندک در ابتدای روز قبل از شروع پریود توصیه کند. NSAIDs هایی که نیاز به نسخه دارند مانند مفنامیک اسید (Ponstel) نیز در این زمینه موثرند.
•    روش های ضدبارداری هورمونی: قرص های ضدبارداری خوراکی حاوی هورمون هایی هستند که مانع تخمک گذاری می شوند و شدت دردهای قاعدگی را کاهش می دهند. همچنین این هورمون ها می توانند به اشکال دیگر نیز استفاده شوند مانند : فرم تزریقی، برچسبی که شما روی پوست خود می کشید، ایمپلنتی که زیر پوست بازویتان قرار می گیرد یا یک حلقه قابل انعطاف که وارد واژن خود می کنید.
تغییرسبک زندگی و درمان های خانگی
به نظر می رسد نشستن در یک حمام داغ یا قرار دادن یک پد گرم بر روی قسمت پایین شکمتان می تواند به اندازه مصرف مسکن ها در کاهش دردهای قاعدگی مؤثر باشد. 
روش های درمانی جایگزین برای دردهای قاعدگی شامل موارد زیر می باشد :
•    ورزش : مطالعات نشان داده است که فعالیت بدنی می تواند دردهای قاعدگی را کاهش دهد.
•    طب سوزنی : بیش از 2000 سال است که طب سوزنی در چین برای کاهش درد به کار می رود. برخی مطالعات نشان داده است که طب سوزنی می تواند در کاهش دردهای قاعدگی مؤثر باشد.
•    تحریک الکتریکی عصب از راه پوست Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) : دستگاه TENS آستانه پیغام های درد را افزایش می دهد و آزاد شدن اندورفین ها ( کاهش دهنده های طبیعی درد در بدن )  را افزایش می دهد. در مطالعات انجام شده، TENS در کاهش دردهای قاعدگی مؤثر بوده است.
•    مکمل های تغذیه ای : تعدادی از مطالعات نشان داده اند که مکمل های ویتامین E، اسیدهای چرب امگا – 3 ، ویتامین B1 ( تیامین)، ویتامین B6 و منیزیم می تواند دردهای قاعدگی را کاهش دهد.      

 


اگر شما در ابتدا به پزشک خانوادگی خود مراجعه کنید او ممکن است شما را به یک متخصص زنان ارجاع دهد. در این بخش اطلاعاتی در اختیارتان قرار می گیرد که به شما کمک می کند برای ملاقات با پزشک آماده شوید و نیز انتظاراتی که شما باید از پزشک خود داشته باشید ارائه می شود.
شما چه اقداماتی می توانید انجام دهید
لیستی که شامل موارد زیر است را تهیه کنید:
•    شرح دقیق علائمتان
•    تاریخ زمانی که دو دوره قاعدگی اخیر شما آغاز شده است
•    اطلاعات درباره مشکلات پزشکی که تاکنون داشته اید
•    اطلاعات درباره مشکلات پزشکی والدین یا خواهر و برادرتان
•    تمام داروها و مکمل های غذایی که مصرف می کنید
•    پرسش هایی که تمایل دارید از پزشک خود سؤال کنید
زمان شما در ملاقات با پزشک محدود می باشد، بنابراین تهیه یک لیست از قبل می تواند به شما کمک کند تا بهترین استفاده را از زمان ببرید. به لیست پرسش های شما از مهم ترین سؤال تا کم اهمیت ترین آنها با توجه به زمان پاسخ داده می شود. در مورد دردهای قاعدگی برخی سؤالات اصلی که لازم است از پزشک خود بپرسید شامل موارد زیر است :
•    دلیل احتمالی بروز این علایم در من چیست؟
•    آیا دلیل احتمالی دیگری نیز برای علایم من وجود دارد؟
•    چگونه می توانم علایم خود را با علایم سایر زنان و دختران در دوران قاعدگی مقایسه کنم؟
•    آیا این امکان هست که علایم من با گذشت زمان تغییر کند؟
•    آیا نیازی هست من آزمایشی انجام دهم؟
•    چه درمان ها یا درمان های خانگی می تواند به من کمک کند؟
•    آیا بروشور یا مطلب دیگری در این مورد دارید که به من بدهید؟ چه وب سایتی را در این مورد به من پیشنهاد می کنید؟
علاوه بر پرسش هایی که آماده کرده اید تا از پزشک خود سؤال کنید؛ می توانید در زمان ملاقات با پزشک سؤالات دیگری نیز از او بپرسید.
چه انتظاراتی می توانید از پزشک خود داشته باشید
پزشک شما ممکن است سؤالاتی را از شما بپرسد. آماده باشید که به آنها پاسخ دهید تا زمان بیشتری برای پرسیدن سؤالات  اضافی خود داشته باشید. پزشک شما ممکن است پرسش های زیر را از شما سؤال کند :
•    در چه سنی عادت ماهیانه شما شروع شده است؟
•    معمولاً بین دو پریود شما چند روز فاصله زمانی وجود دارد و پریودتان معمولاً چند روز طول می کشد؟
•    میزان و شدت خونریزی شما در دوران قاعدگی چقدر است؟
•    آیا سابقه خونریزی بین دو پریود را داشته اید؟
•    چه علایمی در دوران قاعدگی دارید؟
•    درد و کرامپ در کدام قسمت بدن خود احساس می کنید؟
•    آیا علایم دیگری مثل تهوع، استفراغ، اسهال، کمر درد، سرگیجه یا سردرد دارید؟
•    آیا در تمام طول مدت پریود علایم قاعدگی را دارید؟
•    آیا در فواصل بین پریودها نیز علایم قاعدگی را دارید؟
•    آیا علایم شما باعث می شود که فعالیت هایتان را محدود کنید مانند مدرسه نرفتن یا ورزش نکردن؟
•    در صورت انجام مقاربت، آیا در زمان دخول احساس درد می کنید؟
•    آیا در زمان دفع احساس درد یا مشکل دارید؟
•    تاکنون از چه درمان هایی استفاده کرده اید؟ آیا این درمان ها کمکی به شما کرده اند؟
•    چه داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی مصرف می کنید؟
•    آیا بیماری یا مشکل دیگری در شما تشخیص داده شده است؟
•    در فامیل و خانواده شما خانم دیگری علایم مشابه شما را در زمان پریود دارد؟
قبل از مراجعه به پزشک چه اقداماتی می توانید انجام دهید
تا فرا رسیدن زمان ملاقات با پزشک، شما با یک حمام آب گرم یا قرار دادن یک پد گرم یا بطری آب گرم روی شکم خود می توانید درد خود را تسکین دهید. مسکن هایی که نیاز به نسخه ندارند مانند ایبوپروفن نیز می توانند کمک کننده باشند.