کلومیفن‌ (CLOMIPHEN CITRATE)

کلومیفن‌ برای‌ درمان‌ ناباروری‌ ناشی‌ از کاهش‌ یا فقدان‌ تخمک‌گذاری‌ در زنان‌ و نیز ناباروری‌ مردانی‌ که‌ تولید اسپرم‌ در آنها کافی‌ نیست‌، به‌ کار برده‌ می‌شود. این‌ ترکیب‌ همچنین‌ در درمان‌ بی‌کفایتی‌ عملکرد جسم‌ زرد و نیز تشخیص‌ نارسائی‌ محورهیپوتالامیک‌ ـ هیپوفیز ـ غده‌ فوق‌ کلیه‌ مفید می‌باشد. به‌ منظور ارزیابی‌ عمل‌ تخمدان‌ها در تخمک‌گذاری‌ نیز استفاده‌ شده‌ است‌.


بیماری های مرتبط

دارو از دستگاه‌ گوارش‌ به‌ خوبی‌ جذب‌ می‌شود. متابولیسم‌ دارو درکبد صورت‌ گرفته‌ و نیمه‌ عمر آن‌ حدود5-7 روز است‌. معمولا طی‌ 4-10 روز پس‌ از مصرف‌ آخرین‌ مقدار دارو،تخمک‌ گذاری‌ صورت‌ می‌گیرد. قسمت‌ اعظم‌ دارو از صفرا و مدفوع‌ و بخش‌ اندکی‌ از کلیه‌ها دفع‌ می‌گردد.


این‌ دارو در مبتلایان‌ به‌ نارسائی‌ عملکرد کبد، افسردگی‌، وجود کیست‌های‌ تخمدانی‌ غیر از سندرم‌ پلی‌کیستیک‌ تخمدان‌ و ترومبوفلبیت‌ نباید مصرف‌ شود.


1 ـ مصرف‌ طولانی‌ مدت‌ دارو می‌تواند موجب‌ بروز تومورهای‌ تخمدان‌ گردد.

2 ـ کلومیفن‌ با کاهش‌ تولید و تغییرموکوس‌ دهانه‌ رحم‌ ممکن‌ است‌ با عمل‌ اسپرم‌ و متعاقب‌ آن‌ باروری‌ و حاملگی‌ تداخل‌ نماید.

3 ـ احتمال‌ بروز چند قلوزایی‌ با مصرف‌ دارو وجود دارد.


مهم‌ ترین‌ عوارض‌ عبارتند از تشکیل‌ کیست‌ تخمدان‌، بزرگ‌ شدن‌ بیش‌از حد تخمدان‌، بزرگ‌ شدن‌ بافت‌ فیبروئید رحم‌ و بروز سندرم‌ قبل‌ از قاعدگی‌.


1 ـ دارو باید به‌ میزان‌ مناسب‌ و در ساعت‌ مشخصی‌ از روز مصرف‌ شود.

2 ـ در صورت‌ فراموش‌ کردن‌ یک‌ وعده‌ مصرف‌ دارو، بهتر است‌ بلافاصله‌ پس‌ ازبه‌ خاطر آوردن‌ مصرف‌ شود. در صورتی‌ که‌ در زمان‌ مصرف‌ بعدی‌، بیمار عدم‌ مصرف‌ دارو را به‌ خاطر آورد، مقدارمصرف‌ بعدی‌ دارو به‌ میزان‌ دو برابراستفاده‌ شود. در صورت‌ فراموش‌ کردن‌ بیش‌ از یک‌ بار، به‌ پزشک‌ مراجعه‌ شود.


در درمان‌ ناباروری‌ درزنان‌، دارو به‌ میزان‌mg/day50 و به‌ مدت ‌5 روز، تجویز می‌شود. مصرف‌ دارو باید از روز پنجم‌ قاعدگی‌ شروع‌ شود. درصورت‌ عدم‌ بروز حاملگی‌، می‌توان‌ دوز ه‌درمان‌ را در 3-4 سیکل‌ بعد تکرار نمود که‌ در آن‌ صورت‌ مقدار تجویز را می‌توان‌ به‌75-100 mg/day و به‌ مدت‌ 5 روز افزایش‌داد. در زنان‌ حساس‌ به‌ کلومیفن‌ و یا مبتلایان‌ به‌ سندرم‌ پلی‌کیستیک‌ تخمدان‌،بایستی‌ مقادیر کمتر تجویز شوند.